Overslaan en naar de inhoud gaan
Antwerpen: Tybaert de Kater. EHC B 40593

Kranten en tijdschriften

De Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience beheert een bijzonder omvangrijke en gevarieerde collectie kranten en tijdschriften.

De kranten- en tijdschriftencollectie bestaat uit méér dan 31.000 verschillende titels, die samen ruim 9 km plankruimte in beslag nemen. Op iets meer dan 1.800 titels hebben we nog steeds een lopend abonnement. Daarnaast stelt de bibliotheek steeds meer periodieken digitaal ter beschikking.

Kranten

De Erfgoedbibliotheek werpt zich op als dé bewaarplaats voor Vlaamse kranten. Je vindt hier zowel de oudste als de meest recente afleveringen van de belangrijkste krantentitels uit Vlaanderen. Maar er zijn ook honderden lokale en enkele buitenlandse nieuwsbladen beschikbaar. De collecties Vlaamse frontblaadjes en vluchtelingenkranten uit WO I en de sluikpers uit WO II nemen een bijzondere plaats in.

Omdat kranten erg kwetsbaar zijn, zijn ze vaak niet in de papieren vorm raadpleegbaar. Je krijgt in dat geval een kopie op microfilm, die je op een speciaal daarvoor bestemd leestoestel kan inkijken. Daarnaast stelt de Erfgoedbibliotheek gedigitaliseerde edities van kranten online beschikbaar. Zo is en groot deel van de Gazet van Antwerpen digitaal doorzoekbaar in de leeszaal. Alle Belgische krantentitels zijn ook terug te vinden via de Abraham krantendatabank, de online catalogus van Belgische kranten in Vlaamse bibliotheken en andere erfgoedinstellingen.

De Erfgoedbibliotheek is de enige bibliotheek die alle jaargangen van Le Précurseur in haar bezit heeft. Le Précurseur, opgericht in 1835 door verzekeraar August Morel, geldt als het meest vooraanstaande dagblad van Antwerpen in de negentiende eeuw. Dat, en het feit dat deze krant (zoals veruit de meeste uit die tijd) fel lijdt onder de verzuring van het papier, maakte van de digitalisering een prioriteit. Alle jaargangen van 1835 tot 1902 zijn digitaal beschikbaar.

Meemoo, Vlaams instituut voor het archief, heeft samen met 20 contentpartners en BibliothecairEfgoed.be zo’n 900 krantentitels gedigitaliseerd – bij elkaar meer dan 1 miljoen pagina’s. Sinds 2025 zijn ruim 180.000 historische kranten van 1814 tot vrij recent digitaal doorzoekbaar op één centrale plek: hetarchief.be. De historische kranten uit onze collectie hebben hoofdzakelijk betrekking op de periode van ca. 1870 tot het Interbellum. Hieronder vind je de volgende titels:

  • het Vlaamsgezinde letterkundig studententijdschrift Jong Antwerpen (1890-1914);
  • het Belgisch tijdschrift over kunst La Fédération Artistique (1873-1919);
  • de liberale Franstalige – later katholiek conservatieve – krant in Antwerpen L’Escaut (1863-1904);
  • L'essor colonial, maritime et fluvial (1922-1937) met zowel nieuws uit Belgisch Congo, Centraal-Afrika, algemeen nieuws uit België van internationaal belang als nieuws over maritieme onderwerpen;
  • Het huisgezin (1897-1937), een geïllustreerd weekblad met artikelen voor het hele gezin – met overwegend katholieke teneur; 
  • de Landbode (1921-1993).

Oude couranten

De Erfgoedbibliotheek bezit een collectie oude couranten of kranten uit de periode van het oude boek, die door hun materiële vorm uiterst zeldzaam en kwetsbaar zijn.

Geheime pers tijdens de Tweede Wereldoorlog

Collectie sluikpers en vlugschriften

De Erfgoedbibliotheek digitaliseerde haar aanzienlijke collectie verzetskranten en pamfletten om dit bedreigde erfgoed veilig te stellen en te ontsluiten.

Literaire tijdschriften

Al sinds de negentiende eeuw legt de Erfgoedbibliotheek zich toe op het verzamelen van publicaties rond Nederlandse taal- en letterkunde. Dat weerspiegelt zich in een sterke collectie literaire tijdschriften, die ooit verschenen of vandaag nog steeds verschijnen in Vlaanderen en Nederland. Enkele voorbeelden van actuele titels die we sinds het begin verzamelen zijn: De gids, Dietsche Warande en Belfort, Yang(nu nY),Tirade en Deus ex machina.

Geschiedkundige tijdschriften

De Erfgoedbibliotheek heeft ook een ruim aanbod aan vakbladen in het domein geschiedenis. Het kan gaan om geschiedenis van het boek in al haar facetten, kunst, architectuur, volkscultuur of over een bepaalde historische periode of regio (in de eerste plaats Antwerpen, Vlaanderen, de Lage landen, Europa). De Erfgoedbibliotheek fungeert bovendien als depot voor de Vlaamse heemkundige tijdschriften en treedt daarmee op als een bibliotheek voor de lokale geschiedenis.

    Heemkundige tijdschriften

    De Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience fungeert sinds 1 januari 2004 als bewaarbibliotheek voor Vlaamse heemkundige tijdschriften.

    Tijdschrift De Nieuwe

    Het tijdschrift De Nieuwe, dat van 1964 tot 1986 verscheen, kan worden beschouwd als één van de voornaamste Vlaamse opinieweekbladen van de na-oorlogse jaren, met een onbetwistbare invloed op de Vlaamse samenleving.

    Publiekstijdschriften

    Bent u op zoek naar een oude Humo? Of bladert u graag eens in een tijdschrift dat u nog kent van vroeger? Mogelijk hebben we het in onze rekken staan! Oude kranten en magazines vatten als geen ander de geest van een bepaalde tijd, niet enkel door wat er geschreven staat, maar ook door taalgebruik, de gekozen afbeeldingen, publiciteit en advertenties. Knack, Humo, Dag allemaal, Feeling en Flair behoren tot het Vlaamse documentaire erfgoed. Haar rol als erfgoedbibliotheek waardig, houdt de Antwerpse bewaarbibliotheek haar abonnementen op actuele publiekstijdschriften lopend. Immers, naar wat vandaag verschijnt, kijken we over enige tijd met dezelfde verwondering en nieuwsgierigheid, zoals we nu naar een Humoradio uit de jaren vijftig kijken. Een aantal publiekstijdschriften bestaat intussen niet meer, zoals bijvoorbeeld ABC, De Post of Zie, dat vroeger Zondagsvriend heette. Toch zijn ze hier allemaal nog in te kijken en blijven ze als historische bron van onschatbare waarde. 

    Kunst- en poëzietijdschriften

    Belgische architectuurtijdschriften gedigitaliseerd

    De digitalisering van zes Belgische architectuurtijdschriften is een cruciale stap in het vereeuwigen van oude ideeën en inzichten in een unieke kunst- en wetenschapsvorm.

    Braak: maandelijks cahier voor proza, poëzie en critiek

    Samen met “Blurb” een van de vroegste en belangrijkste tijdschriften van de zogenaamde “vijftigers”.

    Ontdek onze deelcollecties van

    Meld je aan voor de nieuwsbrief