Zoektip #10: Jeugdliteratuur

Het Centraal Bestand Kinderboeken & Co

Strips, graphic novels, kinderboeken en jeugdliteratuur zijn uitgegroeid tot volwaardige genres. Steeds vaker zijn ze dan ook het onderwerp van wetenschappelijk onderzoek. In deze post wijzen we je de weg door het land van waan en wijs.
Leestijd: 4 minuten

Tip 1: Centraal Bestand Kinderboeken

Het Centraal Bestand Kinderboeken (CBK) is de gemeenschappelijke kinderboekencatalogus van zeventien Nederlandse en Vlaamse instellingen, waaronder de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. Beheerder is de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Deze overkoepelende catalogus is gratis raadpleegbaar en wordt dagelijks aangevuld met nieuwe titels en beschrijvingen.
Het CBK bevat o.a. 300.000 titels van kinderboeken van de zestiende eeuw tot heden, 6250 jeugdtijdschriften, 4500 centsprenten en vele links naar digitale versies. Bovendien biedt het CBK circa 120.000 beschrijvingen van naslagwerken en artikelen óver kinderboeken en jeugdliteratuur, zowel Nederlandstalige als buitenlandse vakpublicaties
Het CBK biedt uitgebreidere informatie per titel en meer zoekmogelijkheden dan de catalogi van de afzonderlijke instellingen. Je kan bijvoorbeeld filteren op genres, onderwerpen, illustrators, vertalers, digitale bronnen,… Zoeken in het CBK vergt een beetje oefening. De KB voorziet daarom een ‘beknopte’ zoekinstructie. Verder tref je op de website van de KB een nog meer uitgebreide zoekwijzer met nationale en internationale referenties omtrent (onderzoek naar) kinder- en jeugdliteratuur. Vind je nog niet wat je zoekt? Neem dan contact op met de Collectiespecialist Kinderboeken van de KB, Karin Vingerhoets. Samen met een paar collega’s onderhoudt zij ook een aantal blogs over kinderboeken en strips.

Tip 2: Jeugdliteratuur in de Erfgoedbibliotheek

De reden voor de deelname van de Erfgoedbibliotheek aan het CBK is simpel: wij bewaren meer dan 50.000 (werken over) kinder- en jeugdboeken!
In het CBK wordt er naar deze werken doorgelinkt: 
Andersom worden deze werken in de catalogus van de Erfgoedbibliotheek ook gelinkt aan de beschrijvingen in het CBK: 
Dit kan handig zijn, omdat de boeken die in Nederland een grotere verspreiding kennen, daar vaak diepgaander beschreven worden!
Ontdek hier een paar deelcollecties jeugdliteratuur in de Erfgoedbibiotheek. Een greep uit het aanbod:

Tip 3: Bronnen in Vlaanderen en Nederland

  • In deze catalogus zoek je specifiek in de vakbibliotheek van Iedereen Leest
  • Ben je op zoek naar informatie over een specifieke jeugdauteur of illustrator? Op Jeugdliteratuur.org – een initiatief van Iedereen Leest – vindt je een uitgebreide lijst auteurs met meer informatie over hun leven en werk, bekroningen, bibliografieën en links naar externe informatie.
  • Meer weten over strips? Nood aan uitwisseling met andere stripfanaten? Ga naar de stripdatabank stripINFO.be. De uitgebreide Stripkatalogus (1998) van Hans Matla is tot hier toe jammer genoeg alleen op papier consulteerbaar.
  • Neem eens een kijkje in het Lexicon van de jeugdliteratuur, op papier in onze collectie, of digitaal op DBNL.
  • Tussendoor-tip voor ouders met jonge kinderen (3-7 jaar): ben je lid bij een openbare bibliotheek? Dan kan je per jaar zeven Fundels digitaal uitlenen. Fundels zijn digitale prent- en luisterboeken die de taalontwikkeling van kleuters kunnen stimuleren. 
  • Nog op DBNL: alle jaargangen (1986-2018) van Literatuur zonder leeftijd, het recent afgesloten tijdschrift dat met bijdragen van een hoog niveau de grenzen van kinder- en jeugdliteratuur aftastte.
  • Check zeker ook de website van de Nederlandse Stichting Geschiedenis Kinder- en, Jeugdliteratuur.
  • Op Delpher zijn natuurlijk ook veel jeugdboeken en –tijdschriften vrij toegankelijk (digitaal).

Tip 4: Internationale bronnen

  • De Bibliothèque nationale de France biedt op haar digitale platform Gallica een afdeling “littérature pour la jeunesse” aan.
  • Ook de Deutsche Digitale Bibliothek heeft een bescheiden digitale collectie (over) jeugdliteratuur. Wie meer wil weten over Duitse jeugdliteratuur neemt best eens een kijkje in de catalogus van de Staatsbibliothek zu Berlin.
  • Bezoek hier de pagina van de British Library over “Children’s literature”. Check zeker het onderdeel “What is available online?”
Zie ook de zoekwijzer van de KB in Den Haag.

Wist je dat: doctor in de kinderboeken

De Belgische auteur-recensent Jan Van Coillie is de eerste doctor in de kinder- en jeugdliteratuur in ons taalgebied. Hij schreef onder andere mee aan het Lexicon van de jeugdliteratuur. Een boel van zijn bijdragen zijn online terug te vinden op DBNL. De Erfgoedbibliotheek beschikt over een honderdtal bijdragen en boeken van Coillie.

Ga hieronder naar de andere zoektips of ga terug naar de startpagina.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief