De Egyptische dodenpapyrus

Het oudste stuk uit de collectie van de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience is een Egyptische papyrus die in 1847 aan de Stadsbibliotheek werd geschonken. Het was een erfgift door baron Charles-Jean Stier d’Aertselaer, telg uit een vermogende Antwerpse bankiersfamilie. Dit opmerkelijk stuk werelderfgoed kwam in een tijd van egyptomanie in de collectie terecht, net als de Egyptische kast.

De oorspronkelijke eigenares en haar dodenpapyrus

De funeraire papyrus behoorde toe aan Djed-Maät-ious-anch. Op zich bijzonder want zij was een priesteres van Amon, en niet zoals gebruikelijk een mannelijke opdrachtgever. Haar naam is alleen nog terug te vinden op een sarcofaag, enkele grafbeeldjes en andere papyri die terug te vinden zijn in musea in Toronto en Cairo. Onderzoek  dateert deze rol tussen de elfde en tiende eeuw v.C., onder de 21ste dynastie. 

In de Oudegyptische samenleving was het leven een voorbereiding op het verder leven in het hiernamaals. De overledenen ondernamen een reis vol uitdagingen en verschrikkingen door de onderwereld om dan het eeuwige leven ter bereiken.  Een dodenrol moest de overledene hierbij helpen. Deze papyri werden bij leven besteld en samengesteld. Op de papyrus van Djed-Maät-ious-anch staan hymnen, spreuken en gebeden om haar bij te staan in haar queeste naar het eeuwige leven. 

Een mythologische papyrus

De meest bekende dodenrol in de Egyptische traditie is ongetwijfeld het Dodenboek, een boek vol spreuken voor allerlei doelen. Een ander belangrijk boek is de Amdouat. De Amdouat vertelt de nachtelijke reis van de zonnegod Ra, opgedeeld in twaalf uren. De papyrus van Djed-Maät-ious-anch is een mythologische papyrus, die scènes uit zowel het Dodenboek (de eerste scène met de weging van het hart) als uit de Amdouat (grootste aandeel in deze papyrus) vermengt. Bijzonder tafereel is ook het vignet waarop haar mummie wordt vervoerd op een wagen getrokken door vier jakhalzen. Deze dieren begeleiden de wagen van de zonnegod, nooit die van een overledene.

Ontdek de papyrus

Tijdens een rondleiding achter de schermen onthult de gids de papyrus en vertelt scène per scène het verhaal van de reis van Djed-Maät-ious-anch door de onderwereld, tot het bereiken van het eeuwige leven.

Meer lezen?

Meld je aan voor onze nieuwsbrief