Antwerpse oude drukken

Antwerpen kent een roemrijk verleden als centrum van boekdrukkunst, met een rijkdom aan publicaties die over heel Europa verspreid werden.

Belangrijke humanistische teksten, zoals de werken van Erasmus, maar ook beschrijvingen van de nieuwe ontdekkingen door Columbus en andere ontdekkingsreizigers rolden van Antwerpse persen. Drukkers als Dirk Martens, Michiel Hillen van Hoochstraten en Willem Vorsterman zorgden voor een innovatief klimaat van cultureel ondernemerschap, waarin Christoffel Plantin (c.1520-1589) kon uitgroeien tot de meest vooraanstaande boekdrukker van Europa.

Na de Val van Antwerpen (1585) ging de boekdrukkunst door een moeilijke periode, en ondanks de steun van de katholieke kerk en de aartshertogen Albrecht en Isabella konden de Antwerpse boekdrukkers nooit meer hetzelfde niveau als voorheen halen. Toch mag de Antwerpse boekproductie van de zeventiende eeuw niet onderschat worden. De Moretussen, opvolgers van Plantin, ontwikkelden met de hulp van Rubens het barokboek. Verschillende drukkersfirma’s specialiseerden zich in de productie van Spaanse boeken die naar het Iberisch schiereiland en Zuid-Amerika geëxporteerd werden. Tientallen drukkerijen produceerden katholieke boeken voor een geletterde, maar verder weinig ontwikkelde bevolking.

In de tweede helft van de zeventiende en de achttiende eeuw verloor de Antwerpse boekproductie alle luister die ze voorheen had gehad. Hoewel het aantal drukkers hoog bleef en er nog steeds tientallen titels per jaar verschenen, was de uitstraling nu eerder lokaal en weinig vooruitstrevend. Katholieke gebedenboeken, theologische traktaten, almanakken en volksboekjes maakten het leeuwendeel van de productie uit.

Als bewaarbibliotheek van het Antwerpse erfgoed stelt de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience zich tot doel zoveel mogelijk Antwerpse drukken uit de periode tot 1830 te verzamelen. Met meer dan 7.500 titels, waaronder vele honderden uiterst zeldzame of unieke exemplaren, is de collectie incontournable voor de studie van de Antwerpse drukkersateliers.

Meer weten?

Meld je aan voor onze nieuwsbrief