Congo in de Erfgoedbibliotheek

Tijdelijke presentatie in de Nottebohmzaal

De Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience bewaart een collectie over Congo, die een onvervalste en ongefilterde inkijk geeft op hoe men vroeger over de kolonie dacht en schreef en deze verbeeldde. Een kleine tentoonstelling met gegidste rondleiding biedt stof tot nadenken over onze koloniale erfenis.

In de prachtige Nottebohmzaal tonen we allerlei authentieke boeken, kaarten en pamfletten uit onze Congo-collectie. De focus ligt op de periode 1876 (eerste Belgische expedities) tot het begin van de jaren 1960 (onafhankelijkheid). De gids confronteert die propaganda met enkele opvallende tegenstemmen en heeft daarbij aandacht voor zowel de grote (geo)politieke gebeurtenissen als voor de lokale strijd van onderuit tegen de kolonisator. Enkele voorbeelden:

  • We tonen kaarten van Congo gepubliceerd vlak na de Conferentie van Berlijn (1884 – 1885), die Congo aan het België van koning Leopold II toewees. Als in een liveblog laat de gids zien hoe Europese cartografen de nieuwe staat visueel vormgaven, waarbij bepaalde grenslijnen nog ter discussie stonden.
  • Je maakt kennis met de rechterhand van de koning en grootindustrieel Albert Thys, die tussen 1891 en 1898 de spoorlijn van de havenstad Matadi tot aan Stanley Pool op de Congo-rivier aanlegde, om het land economisch te ontsluiten. De latere Pools-Britse schrijver Joseph Conrad was begin jaren 1890 werknemer van Thys en verwerkte zijn ervaringen literair in An Outpost of Progress (1897) en Heart of Darkness (1899).
  • De expo toont de zwellende stroom pamfletten en schotschriften uit het eerste decennium van de twintigste eeuw voor en tegen het bewind van Leopold II in de Congo-Vrijstaat. De publicaties van onder anderen de Britse journalist Edmund D. Morel en de Amerikaanse schrijver Mark Twain over de schendingen van mensenrechten in het gebied voedden de publieke verontwaardiging. Uiteindelijk zag Leopold II zich gedwongen om zijn persoonlijk wingewest in 1908 over te dragen aan de Belgische staat.
  • Je leert het werk en leven kennen van de eerste universitair afgestudeerde Congolees Thomas Kanza (Leuven, 1956). Zijn verhaal werpt een ander licht op de dekolonisatie, die zich zowel in Congo als in Vlaanderen afspeelde. Samen met de activist Jean Van Lierde richtte hij in Brussel de vereniging Les Amis de Présence africaine op. Het werd een bruisende ontmoetingsplaats voor kritische en antikoloniale stemmen uit verschillende hoeken van de wereld. In de eerste regering na de onafhankelijkheid onder premier Lumumba werd Thomas Kanza afgevaardigd minister voor de Verenigde Naties.

Presentatie 'Congo in de Erfgoedbibliotheek'

Plan uw bezoek

Voor groepen

  • De tentoonstelling ‘Congo in de Erfgoedbibliotheek’ is enkel onder begeleiding van een gids te bezoeken. Onder voorbehoud van eventuele verstrengde coronamaatregelen kunt u vanaf 21 september een gids boeken voor uw groep.
  • Op maandag, dinsdag, en woensdag tussen 10 en 17 uur en op zaterdag tussen 10 en 13 uur 
  • Groepen van maximaal 9 personen 
  • Prijs: 85 euro voor de gids, 5 euro administratieve kost
  • Mondmasker dragen is verplicht
  • Graag ten laatste drie weken vooraf reserveren via 03-232.01.03 of via mail

Voor individuele bezoekers

Op zaterdagen 26 september, 31 oktober en 28 november organiseren we - eveneens onder voorbehoud van eventuele verstrengde coronamaatregelen - telkens om 10.00 uur en 11.30 uur een gegidste rondleiding voor individuele bezoekers

Meld je aan voor onze nieuwsbrief