Miraeus Lecture | Arthur der Weduwen

De zeventiende-eeuwse Nederlanden: een geïntegreerde krantenmarkt?

Arthur der Weduwen onderzoekt de ontwikkeling van de Nederlandse en de Vlaamse pers in de zeventiende eeuw. De gedeelde taal van de twee zeventiende-eeuwse staten speelde een aanzienlijke rol in de schepping van de krantenhandel: Amsterdamse kranten waren te koop in Brugge en Gent, terwijl Antwerpse kranten ook in het noorden werden verspreid.

Het was klaarblijkend vanaf het eerste decennia van de zeventiende eeuw dat de noordelijke Nederlandse republiek en de zuidelijke Spaanse Nederlanden onherroepelijk gescheiden zouden blijven. Tijdens de zeventiende eeuw ontplooide de twee staten zich in afwijkende politieke, economische en religieuze trajecten. Aan het einde van het Twaalfjarig Bestand (1609-1621) zag men wel in beiden staten het gelijktijdig verschijnen van een Nederlandstalige periodieke pers, respectievelijk in Amsterdam en Antwerpen. Deze vroege kranten leverde belangrijke bijdrages aan de ontwikkeling van het krantenwezen in Europa. Dit verhaal is al lang bekend: maar deze Nederlandse en Vlaamse kranten zijn tot nu toe bestudeerd vanaf een nationaal perspectief, altijd beschreven met de opkomst van een nationale Nederlandse of Belgische pers in het vooruitzicht. Met de hulp van bronmateriaal verzameld voor mijn onlangs verschenen bibliografie van Nederlandse en Vlaamse kranten, onderzoek ik in hoeverre het zeventiende-eeuwse Nederlandstalige krantenwezen in de Lage Landen een geïntegreerd en transnationaal fenomeen was. De gedeelde taal van de twee zeventiende-eeuwse staten speelde een aanzienlijke rol in de schepping van de krantenhandel: Amsterdamse kranten waren te koop in Brugge en Gent, terwijl Antwerpse kranten ook in het noorden werden verspreid. Deze internationale omloop zorgde ervoor dat krantenuitgevers aan beiden kanten van de grens elkaar in de gaten hielden; dat ze elkaar beïnvloeden; en dat ze elkaar bekritiseerden. De ontwikkeling van de Nederlandse en Vlaamse pers in de zeventiende eeuw was gevormd door zowel de noordelijke als zuidelijke buren.

Arthur der Weduwen

heeft een BA in Geschiedenis en Internationale Betrekkingen van de Universiteit van Exeter (2014) en een M.Litt in de Boekengeschiedenis van de Universiteit van St. Andrews (2015). Zijn promotieonderzoek is een onderzoek naar staatscommunicatie in de Nederlanden van de zeventiende eeuw, met speciale aandacht voor overheids- en gemeentelijke pogingen om de publieke opinie te beïnvloeden via proclamaties en verordeningen. Zijn onderzoeksinteresses zijn gebaseerd op de geschiedenis van de communicatie, de vroegmoderne prentwereld, de ontwikkeling van de staat en de groei van een politiek geëngageerd publiek. Hij vult zijn promotieonderzoek aan met belangstelling voor het verschijnen van commercieel nieuws en reclame: hij publiceerde de eerste volledige bibliografie van alle zeventiende-eeuwse Nederlandse en Vlaamse kranten (Brill, 2017) en schrijft een studie over zeventiende-eeuwse krantenadvertenties in de Lage Landen (met Andrew Pettegree). Arthur is associate editor van het Universal Short Title Catalog-project in St Andrews, met verantwoordelijkheden voor de Lage Landen (1500-1700) en een consultant voor ProQuest's Early European Books-project.

 

De Miræus Lectures zijn een initiatief van de Vlaamse Werkgroep Boekgeschiedenis en worden gesteund door de Vereniging van Antwerpse Bibliofielen, de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience en het Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Nederlanden van de Universiteit Antwerpen. 

Praktisch

  • Woensdag 24 januari 2018, 19 uur
  • Tarief: gratis
  • Lezing in het Nederlands
  • Inschrijven via dit formulier

Meld je aan voor onze nieuwsbrief